Reklam Müziği Nedir?
Reklam müziği; bir markanın, ürünün veya hizmetin tanıtımı amacıyla bestelenen, uyarlanan ya da lisanslanan her tür müzikal içeriği kapsayan şemsiye terimdir. Alanın en kapsayıcı kavramı olarak jingle'ı, ses logosunu, underscore'u ve sync lisanslamayı tek çatı altında toplar.
Tanım ve kapsam
Akademik literatürde reklam müziği, "ticari iletişimin işitsel bileşeni" olarak tanımlanır. David Huron'un 1989 tarihli klasik makalesi Music in Advertising: An Analytic Paradigm, müziğin reklamda altı temel işlev üstlendiğini öne sürer: eğlence, süreklilik/yapı, akılda kalıcılık, sözün şarkılaştırılması, hedef kitleye seslenme ve otorite/inandırıcılık kurma.[1] Timothy D. Taylor ise The Sounds of Capitalism (2012) adlı kitabında reklam müziğini, 20. yüzyıl popüler müzik endüstrisinin görünmez ama en etkili laboratuvarlarından biri olarak konumlandırır.[2]
Temel türler
| Tür | Tanım | Ayrıntılı madde |
|---|---|---|
| Jingle (cıngıl) | Marka/ürün adını taşıyan, sözlü, kısa ve ezberlenebilir şarkı | Jingle nedir? |
| Ses logosu | 2–5 saniyelik, markayla özdeşleşen işitsel imza | Ses logosu |
| Underscore | Filmin altına döşenen, sözsüz, duygu taşıyıcı müzik | Prodüksiyon süreci |
| Sync (lisanslama) | Var olan bir eserin reklamda kullanım hakkının alınması | Sync lisansı |
| Sonic branding | Markanın bütünsel ses kimliği stratejisi | Sonic branding |
Neden işe yarar?
Gerald Gorn'un 1982'de Journal of Marketing'de yayımlanan deneyi, ürünle hiçbir mantıksal bağı olmayan müziğin bile klasik koşullanma yoluyla ürün tercihini değiştirebildiğini gösterdi.[3] Adrian North ve ekibinin ünlü "şarap marketi" araştırması ise (1999) markette Fransız müziği çalarken Fransız, Alman müziği çalarken Alman şaraplarının belirgin biçimde daha çok satıldığını ortaya koydu.[4] Müzik; hatırlanma, duygu transferi ve marka çağrışımı üretiminde ölçülebilir bir araçtır.
Türkiye'de reklam müziği
Türkiye'de alan, radyo çağının canlı cıngıllarından TRT dönemine, 1990'ların özel kanal patlamasından bugünün dijital ve yapay zekâ destekli üretimine uzanan kendine özgü bir çizgi izler. Ayrıntı için Türk reklam müziğinin tarihi maddesine bakınız. Alan bugün, İstanbul merkezli az sayıda uzman stüdyonun (ör. film ve reklam müziği alanında çalışan DingDong! gibi) ajans-marka-besteci üçgeninde yürüttüğü butik bir üretim ekonomisidir.
İlgili maddeler
- KavramlarJingle (Cıngıl) Nedir?
- KavramlarSonic Branding (Marka Ses Kimliği)
- TarihTürk Reklam Müziğinin Tarihi
- KavramlarSync Lisansı (Senkronizasyon)
- BestecilerTürk Reklam Müziği Bestecileri Dizini